Bölüm 02
"Bedava sorgu paneli" tuzağı
Ücretsiz vaat eden arayüzlerin gerçekte neyi topladığı ve kullanıcıya ne yaptığı.
Genel bakış
Bir kimlik numarasını kutuya yazıp birinin adresini öğrenmeyi vaat eden arayüzler, teknik olarak sandığınız kadar akıllı değil. Ama hukuken sandığınızdan çok daha ağır.
Sorgu paneli, çeşitli veri sızıntılarından toplanmış kişisel bilgi yığınlarını arama yapılabilir hale getiren, hiçbir yasal yetkiye dayanmayan çevrimiçi arayüzlerdir. Kullanıcı bir TC kimlik numarası, telefon numarası veya ad-soyad girer; panel, elindeki veritabanında eşleşen kaydı döndürür. Türkiye'de bu panelleri işletmek de kullanmak da suçtur.
Bu sitede panellerin isimleri, adresleri veya bunlara nasıl ulaşılacağı yer almaz. Amaç tam tersi: bu arayüzlerin ne olduğunu, arkasında kimin durduğunu ve sorguyu yapan kişinin başına ne geldiğini anlatmak.
Panellerin işleyişi hakkında en yaygın yanılgı, bunların devlet sistemlerine canlı bağlantısı olduğu inancıdır. Öyle değil. Bir sorgu paneli, kurumların içine sızmış canlı bir uç nokta değil; geçmiş sızıntılardan derlenmiş, kopyalanmış ve indekslenmiş durağan bir arşivdir.
Bu arşivin kaynağı genellikle şunlardır: yıllar içinde ele geçirilmiş e-ticaret müşteri tabloları, güvenliği zayıf küçük işletme yazılımlarından çekilmiş kayıtlar, kötü yapılandırılmış ve internete açık bırakılmış veritabanı sunucuları, kimi zaman da bir kurumda çalışan birinin yetkisini kötüye kullanarak dışarı sızdırdığı dökümler.
Bunun pratik bir sonucu var: paneller yanlış cevap verir. Kayıtlar eski, eksik ve birbirine karışmıştır. Taşınmış bir adres, kapanmış bir hat, başka birine ait bir kayıt üstünüze yazılmış olabilir. Bir panelin çıktısına bakıp birisi hakkında hüküm veren kişi çoğu zaman yanlış insana bakıyordur.
Not
Verinin eski olması onu zararsız yapmaz. Doğum tarihi, anne kızlık soyadı ve eski adres gibi alanlar değişmez ya da nadiren değişir. Bankaların ve operatörlerin telefonda kimlik doğrulamak için hâlâ bu alanları sorması, on yıl önce sızmış bir kaydı bugün de kullanışlı kılar.
Bu arayüzleri arayan insanların önemli bir kısmı kendini suçlu olarak görmez. Eski bir ilişkiden kalan merak, borçlu bir tanıdığı bulma isteği, çocuğunun kiminle görüştüğünü öğrenmek isteyen bir ebeveyn, bir ev sahibinin kiracısını araştırması. Niyetin bu şekilde masumlaştırılması, panellerin sürekli talep bulmasının başlıca sebebi.
Ancak ekonomiyi ayakta tutan bu kullanıcılar değil. Panel işletmecisinin gelirinin büyük kısmı organize dolandırıcılıktan gelir. Bir kişinin adını, adresini ve yakınlarının adlarını önceden bilen bir telefon dolandırıcısı, hiçbir şey bilmeyenden kat kat daha ikna edicidir. "Oğlunuz kaza yaptı" senaryosunun işlemesi için oğlunun adının bilinmesi gerekir. O ad da bu panellerden gelir.
Yani panelde merakını gidermek için sorgu yapan kişi, aynı altyapıyı finanse ederek başka birinin dolandırılmasına ortak olur.
Panel kullanıcısının en sık gözden kaçırdığı şey, kendi konumu. Bu arayüzü açan kişi, suç işleyen birinin sunucusuna kendi IP adresiyle bağlanır, çoğu zaman kendi e-postasıyla kayıt olur ve bazen kendi kartıyla ya da kendi adına açılmış bir kripto cüzdanıyla ödeme yapar.
Bu kayıtlar panelde durur. Ve bir panel çökertildiğinde, kolluk kuvvetlerinin eline geçen ilk şey müşteri listesidir. Aylar sonra kapıya gelen ekip, paneli kuran kişiyi değil, orada arama yapmış yüzlerce kullanıcıyı arıyor olabilir.
Bunun yanında, bu tür sitelerin kullanıcılarını doğrudan hedef alması da olağandır. Ne de olsa buraya gelen kişinin yasa dışı bir şey yaptığını bildiğini ve bunu kimseye anlatamayacağını bilirler. Şantaja en açık müşteri profili budur.
Dikkat
"Panelde senin de kaydın var, silmek için ödeme yap" biçiminde gelen mesajlar klasik bir şantaj yöntemidir. Ödeme yapmak talebi bitirmez, aksine ödeyen bir hedef olduğunuzu doğrular. Bu tür mesajları yanıtlamayın; ekran görüntüsüyle birlikte ihbar edin.
Bölüm 02
Ücretsiz vaat eden arayüzlerin gerçekte neyi topladığı ve kullanıcıya ne yaptığı.
Bölüm 06
Kendi kimlik bilgilerinizi yasal olarak görmenin yolu, başkasınınkine bakmanın karşılığı.
Bölüm 07
İkametgah belgesi almanın yolu ve adres tespitinin hukuki sınırı.
Bölüm 08
İsim ve telefon numarası üzerinden yapılan sorguların neden yanlış kişiyi gösterdiği.
Bölüm 03
Panellerin bugünkü işleyişi, Telegram'a kayan yapı ve değişen dolandırıcılık yöntemleri.
Bölüm 04
TCK 135-136, TCK 243 ve KVKK çerçevesinde sorumluluk. Madde metinleriyle.
Bölüm 05
Verisi sızmış bir kişinin sırayla atması gereken adımlar ve ihbar yolları.
Suç. Başkasının kişisel verisini hukuka aykırı yolla ele geçirmek TCK 136 kapsamındadır ve hapis cezası öngörür. Paneli işletmeyip yalnızca sorgu yapmış olmak sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Ayrıntı için yasal durum bölümüne bakın.
Kendi verinizi görmek başlı başına bir veri suçu oluşturmasa da, bu işlemi yapmak için suç kaynaklı bir sisteme bağlanmış olursunuz ve kendinizi o sistemin müşteri kaydına yazdırırsınız. Kendi verinize erişmek istiyorsanız doğru yol, ilgili kuruma KVKK kapsamında başvurmaktır.
Kısmen. Veriler farklı yıllara ait sızıntıların birleşiminden oluşur; güncel olmayan adresler, başkasına geçmiş numaralar ve eşleşme hataları yaygındır. Bu çıktıya dayanarak birisi hakkında karar vermek yanlış kişiye yönelmekle sonuçlanabilir.
Korunma rehberindeki adımları sırayla uygulayın: parola değişimi, iki adımlı doğrulama, operatör ve banka bildirimi, ardından USOM üzerinden ihbar.
Kişisel verilerinizin izinsiz işlendiğini düşünüyorsanız ya da bir sorgu paneline dair bilgi vermek istiyorsanız, başvuru resmî kanallardan yapılır. Aşağıdaki bağlantı Siber Güvenlik Başkanlığı'nın duyuru sayfasına gider.
Resmî duyurular ve ihbar kanallarıAyrıca: USOM ihbar hattı — usom.gov.tr · KVKK başvurusu — kvkk.gov.tr · Acil durumlarda 155
Sıradaki bölüm